De Staat ontketent een kolkende krachtmeting in De Casino

De Staat is een onvoorspelbare en uitermate creatieve band die strakke grooves moeiteloos laat ontsporen in aanstekelijke chaos. Die aankondiging blijkt in De Casino in Sint-Niklaas geen promopraatje, maar een perfecte samenvatting van hun concert. De Nijmeegse band heeft een reputatie hoog te houden als het gaat om compromisloze energie, eigenzinnigheid en muzikale waanzin. Met een nagelnieuw album onder de arm maakt de groep die reputatie meer dan waar.

De nieuwe nummers klinken alsof ze al jaren deel uitmaken van het DNA van de band. Rond frontman Torre Florimbouwt De Staat opnieuw een eigenzinnige soundtrack voor een wereld waarin macht, populisme, controle en manipulatie steeds nadrukkelijker aanwezig zijn. Maar van een zwaar of belerend concert is geen sprake. Maatschappijkritiek wordt hier omgezet in grooves, funk, rock, elektronica, humor en vooral heel veel beweging.

Het optreden start meteen verrassend wanneer Florim achterin het publiek opduikt. Vanop een klein podium jaagt hij de zaal met ‘The Goat’ en ‘Input Source Select’ meteen de eerste noot achterna. Binnen de kortste keren is duidelijk: dit wordt een feestje. Florim ontpopt zich tot een muzikale volksmenner die het publiek moeiteloos bij de lurven grijpt.

Met ‘Peptalk’ barst het dansfeest op het hoofdpodium verder los. De groove is aanstekelijk, de band strak en enthousiast en de grens tussen podium en zaal vervaagt. De Staat ten voeten uit.

Bij ‘Bombti’ wordt de groove nog nadrukkelijker. De muziek voelt als een kermisrit: kleurrijk, licht duizelig makend en met een zweem van gevaar onder de oppervlakte. De Staat bewijst opnieuw hoe verslavend repetitieve ritmes kunnen zijn.

‘Peace, Love & Profit’ schakelt even terug. Het Yazoo-achtige jaren 80-geluid brengt een welkome adempauze en het publiek zingt zichtbaar genietend mee. Maar ook hier zit onder de luchtige titel een wrange onderlaag. Bij De Staat is zelfs ontspanning nooit helemaal onschuldig.

Met ‘The Fire’ en ‘The Underdog’ trekt de band de spanning opnieuw open. The Fire verpakt een ongemakkelijke gedachte in een onweerstaanbare groove: terwijl ergens de vlammen oplaaien, kijken we liever de andere kant op. Een dansbare soundtrack voor een wereld waarin het ik zorg wel voor mezelf-credo steeds luider klinkt.

‘The Underdog’ krijgt live iets tegelijk heroïsch en melancholisch. Naar het einde toe zwelt het nummer aan tot bijna apocalyptische proporties, terwijl de groove onweerstaanbaar blijft. Zwaarte en feestelijkheid gaan hier moeiteloos hand in hand.

Bij ‘Kitty Kitty’ gaat het hek helemaal van de dam. Dreigend ingezet, ontspoort het nummer uiteindelijk in een duivels feestje. Het publiek, dat vanaf het begin volledig mee is, gaat nu helemaal op in de waanzin.

‘Burning the Flag’ geeft Florim opnieuw de kans om zijn kracht als frontman te tonen. De link tussen party en armykrijgt een ongemakkelijk actuele lading. ‘It’s the party waking up an army’ vat in enkele woorden een pijnlijke realiteit samen. De Staat preekt niet, maar weet de tijdsgeest genadeloos in muziek te vatten.

‘Glorie’ balanceert vervolgens tussen droom en realiteit. Torre brengt het met het misplaatste charisma van een dictator, waardoor de wrange onderlaag alleen maar sterker binnenkomt. ‘You can be the employee of the week’: de leugen verpakt als schouderklopje, concurrentie vermomd als beloning.

En dan komt ‘Witch Doctor’. Een tijdsmantra voor een maatschappij die voortdurend tussen uitersten pendelt. De zaal ontploft. Grote delen van het publiek worden in de kolkende massa gezogen en brullen mee. De ironie is compleet: het leven is vaak al repetitief genoeg, dus waarom er niet samen keihard op dansen?

Na die uitbarsting zorgt ‘Autumn Leaves’, een korte Nat King Cole-cover, voor een opmerkelijke adempauze. Maar bij De Staat betekent rust nooit dat de spanning verdwijnt. Integendeel: de donkere sfeer blijft onderhuids aanwezig en leidt ons naar ‘The King’.

Daar wordt de dystopische wereld van het nieuwe album helemaal opengetrokken. Het repetitieve schema voelt als een muzikale verbeelding van onderwerping en indoctrinatie. Hoop lijkt gevangen in een eindeloze cyclus waarin de ene machthebber plaatsmaakt voor de volgende, telkens met nieuwe beloften die langzaam verdampen. Live krijgt die dreigende cadans nog meer gewicht.

‘Freedom’ voert ons vervolgens richting het einde. Florim laat de crooner in zichzelf los en trekt de zaal mee in een onverwacht melancholisch moment. ‘Ooh, what a joy, nothing is real…’ Vrijheid als droom, illusie en utopie, maar vooral als iets waarin we ons samen even mogen verliezen.

Wie denkt dat het daarna rustig huiswaarts gaat, kent De Staat niet. De bisronde wordt een freak-out feestje waarin de resterende energie uit de zaal wordt geperst.

‘Paying Attention’ zet de aanval opnieuw in: hoekig, aanstekelijk en onweerstaanbaar groovend. Met ‘Psycho Disco’gaat de knop nog verder open. Dansen, springen, lachen en vooral alle logica even achterwege laten.

En dan volgt met ‘Head On The Block’ de laatste mokerslag. Geen beleefde toegift, maar een collectieve ontlading waarin muzikanten en publiek nog één keer alles geven.

Na bijna twee uur De Staat ga je niet naar huis na een keurige avond entertainment. Je bent euforisch, bezweet en een beetje overdonderd. De band heeft De Casino een stevige schop onder de kont gegeven en een muzikale uitlaatklep geopend waarin rock, funk, elektronica, humor, maatschappijkritiek en pure waanzin perfect samenvloeien.

Want morgen wacht die bizarre machine alweer: de maatschappij, met haar regels, deadlines, verwachtingen, schermen, nieuwsberichten en eindeloze stroom aan prikkels.

Maar vanavond mocht alles even uit. Controle en chaos. Hoofd en lichaam. Ernst en absurditeit. De Staat bewees in Sint-Niklaas opnieuw dat het allemaal tegelijk kan. Outrageous. Contagious. En vooral: verdomd lekker.