KIKK Festival viert 13de editie
Van 24 tot 27 oktober komen artiesten, sprekers en experts van over de hele wereld samen in Namen voor de 13e editie van het KIKK Festival, een internationale showcase voor digitale en creatieve culturen. Dit jaar draait het festival rond het thema 'True/False' en onderzoekt het vanuit kunst, technologie en wetenschap de scheidslijn tussen waarheid en fictie. Bereid je voor op een zintuiglijke ervaring met meeslepende kunstwerken van onder andere het Ethiopische collectief Yatreda, Morehshin Allahyari, Andreas Refsgaard, Kurt Hentschläger en Daito Manabe & Kyle McDonald.
Door de jaren heen is het KIKK Festival uitgegroeid tot een vaste waarde in Wallonië en een echte referentie voor nieuwe technologieën en digitale cultuur. Deze 13e editie richt haar blik op de toekomst. De Waalse hoofdstad verwacht meer dan 25.000 bezoekers die hun opwachting maken in de Delta, de Galerie du Beffroi, het Institut Saint-Louis, het Ancien Hospice D'Harscamp, de CAV&MA, en natuurlijk het Pavillon (de vaste tentoonstellingsruimte van KIKK). Met meer dan 60 kunstwerken en installaties verspreid over de stad, verschillende workshops voor kinderen en meer dan 45 lezingen en workshops rond het thema ‘True/False’, waaronder de langverwachte terugkeer van grootheden zoals Stefan Sagmeister en Anna Ginsburg, wordt het een boeiende vierdaagse. En dan is er nog de AfriKIKK, de KIKK Market en talloze andere nieuwigheden.
Verbondenheid creëren
De titel van 'UNESCO Creative City' in de digitale kunsten, die Namen sinds 2020 draagt, is grotendeels te danken aan de invloed van het KIKK Festival. In januari kreeg KIKK de opdracht van 'Digital Wallonia' om de culturele en creatieve industrieën verder te ondersteunen via initiatieven zoals het Wake-label. "Een van deze initiatieven is de Wake Tour, gericht op internationale delegaties. Deze tour zet Waalse creativiteit in de schijnwerpers aan de hand van thematische parcoursen," legt artistiek directeur Marie du Chastel uit. In Luik ligt de nadruk op MusicTech, in Bergen op museumtechnologie en in Namen op het web en digitaliteit. Elk circuit omvat bedrijfspresentaties, netwerksessies en culturele bezoeken. Dit is een belangrijke nieuwigheid van het festival, dat internationale professionals de mogelijkheid biedt om zich reeds daags voor de start volledig in te werken.
Voor deze editie heeft KIKK twintig internationale delegaties uitgenodigd, afkomstig uit landen als Frankrijk, Duitsland, Denemarken, Noorwegen, Italië, Spanje, Luxemburg, Servië, Estland en Georgië. Het doel? "We willen de uitwisseling en netwerking tussen Belgische bedrijven en internationale delegaties stimuleren," zegt du Chastel. Deelnemers krijgen toegang tot een netwerkapp om deze contacten te vergemakkelijken, en ter plekke worden zelfs professionele speeddates georganiseerd.
True/False?
In het tijdperk van deepfakes, kunstmatige intelligentie, algoritmische manipulatie en fake news wordt onze perceptie voortdurend op de proef gesteld. Dat thema stelt KIKK Festival dit jaar centraal in de vele lezingen en kunstwerken. Onderwerpen als de rol van AI in het creatieve proces en de grens tussen illusie en werkelijkheid in onze 'post-truth' maatschappij worden onderzocht. Ook vragen zoals: "Wordt content steeds meer gestandaardiseerd, aangestuurd door influencers en algoritmes?" en "Hoe beïnvloeden sociale netwerken ons zelfbeeld?" komen aan bod.
Dit zijn slechts enkele van de vragen die de sprekers zullen proberen te beantwoorden. Onder hen ook Stefan Sagmeister, een van de invloedrijkste grafisch ontwerpers van deze tijd. "Zijn onmiskenbare charisma en vermogen om buiten de gebaande paden te denken, maken elke lezing van hem tot een echte performance," zegt du Chastel. Dit jaar zal Sagmeister een lezing geven met de titel This will be boring, waarin hij het thema verveling onderzoekt.
Ook Anna Ginsburg is te gast. Zij is illustrator en filmmaker, bekend om haar feministische engagement en inclusieve kijk op schoonheid. "Naast haar grafisch talent brengt ze ongelooflijke emoties over op het podium met krachtige verhalen. Haar lezing is een must voor iedereen die geïnteresseerd is in geëngageerde kunst en de representatie van vrouwen in de visuele cultuur," stelt du Chastel. Tijdens haar lezing zal Anna Ginsburg het thema 'genitaliën' aansnijden en vertellen hoe ze ertoe kwam filmmaker te worden. Tot slot zal ook de Nederlandse modeontwerpster Anouk Wipprecht, een pionier op het gebied van mode-technologie, haar futuristische creaties delen. Daaronder ook de beroemde Spider Dress, een jurk die is uitgerust met sensoren die mechanische benen inzetten wanneer de intimiteitszone wordt benaderd.
KIKK in Town: een stad in de lift
Dit jaar krijgt het kunstparcours 'KIKK in Town' dat langs meeslepende installaties en kritische werken voert, drie nieuwe subthema’s waar kunstenaars zich door laten inspireren: Illusie & Waarneming, Kunstmatige Intelligentie, en Sociale Netwerken & Identiteit. Voor het eerst zal op vrijdagavond een nocturne worden georganiseerd, waarbij bepaalde locaties langs de route van 18.00 tot 22.00 uur gratis toegankelijk zijn. Hoogtepunten zijn onder meer het feestelijk aperitief met DJ-sets bij het afro-house collectief Massaï Club op de Place d'Armes en een feestelijke avond in de Nef.
Tijdens KIKK in Town kunnen bezoekers het werk ontdekken van Jeroen van Loen, Ariane Loze, Anne Horel, Cinzia Compoleze en Andreas Refsgaard, die onze relatie tot beelden in vraag stellen aan de hand van het creatieve gebruik van AI. "Tijdens het festival kun je in direct contact treden met deze AI, door hem een eenvoudige vraag te stellen waarin je jezelf beschrijft. In ruil daarvoor genereert de AI een fictieve Wikipedia-pagina over jou, inclusief een foto, biografie en ingebeelde persoonlijke informatie. Dit werk bevraagt de soms bevooroordeelde representaties die sociale netwerken en algoritmen uitdragen," vertelt du Chastel.
Ook het verbluffende Moonfaced van de Iraanse kunstenaar Morehshin Allahyari, met zijn gendervrije kijk op traditionele kunst verdient een vermelding, net als de indrukwekkende Transformirror van Daito Manabe & Kyle McDonald, een realtime AI-hallucinatie, of de oogverblindende SUB van Kurt Hentschläger. "Het meeslepende werk van de Oostenrijkse kunstenaar speelt met het concept van persistentie van visie," duidt du Chastel. "Een gigantisch LED-scherm van 15 meter breed zal gedurende één seconde visuals uitzenden, gevolgd door 10 seconden duisternis. Tijdens deze periode zullen bezoekers aanhoudende geometrische beelden blijven zien die over hun gezichtsvermogen heen worden gelegd en hun perceptie verstoren. De intensiteit van de elektronische soundtrack en het verlies van elk besef van tijd brengen de kijker in een staat van totale ontheemding, waardoor een zintuiglijke hallucinatie ontstaat."
Ook low tech-projecten krijgen een plaatsje in het programma. Leuvens kunstenaar Ief Spincemaille speelt met de perceptie in Devices of Perception, een reeks van acht maskers daagt de zintuigen uit en zet de blik (soms letterlijk) op z’n kop. Static van Wim Jansen is een installatie die zichtbaar licht omzet in witte ruis via een halftransparant scherm van 40.000 handgesneden pixels en een roterende polarisator.
Afrika in het hart van digitale kunst
Sinds vorig jaar is AfriKIKK een volwaardig onderdeel van het festival. Dit jaar wordt het programma gecureerd door vier vrouwelijke topartiesten: Huda Tayob, Faye Kabali Kagwa, Oulimata Gueye en Tegan Bristow. "We wilden de legitimiteit van onze programmering, die gericht is op het Afrikaanse continent, versterken door ervoor te zorgen dat we voldoende vertegenwoordigd waren. Daarom hebben we een comité opgericht dat bestaat uit vier vrouwen: drie uit Zuid-Afrika en één uit Frankrijk en Senegal," legt Marie du Chastel uit. Dit comité brengt een breed scala aan expertise samen, van digitale kunsten tot architectuur, met een gezamenlijk doel: de perspectieven verrijken en de programmering verdiepen. "Deze vrouwen spelen een sleutelrol in de discussies over welke artiesten we in de kijker willen zetten, over aankomende projecten in Afrika en over de productie van werken die in België getoond zullen worden," vertelt du Chastel. "Dit zijn stuk voor stuk mensen met een brede expertise, van digitale kunsten tot podiumkunsten en architectuur, met het gemeenschappelijke doel om perspectieven te verbreden en het programma te verrijken."
Onder de vele artiesten in AfriKIKK bevindt zich het Ethiopische collectief Yatreda met Strong Hair. Deze installatie brengt de diversiteit van traditionele Ethiopische kapsels in beeld aan de hand van een serie portretten die op 25 beeldschermen wordt getoond. "De portretten zijn genomen tijdens hun reizen, waarbij camera's rond de gezichten van de mensen rolden om de rijkdom en verscheidenheid van kapsels tonen. Dit werk benadert de Afrikaanse haartraditie als een vorm van immaterieel archief, waarin de identiteit van een natie kan worden afgelezen aan haar kapsels," legt du Chastel uit.
Daarnaast toont de Senegalese kunstenares Linda Dounia het vijfde hoofdstuk van haar project Once Upon a Garden, dat in 2021 begon en waarin zij bedreigde bloemen uit de Sahelregio in kaart brengt en nieuwe virtuele bloemsoorten creëert. Haar werk maakt gebruik van AI om de natuur te proberen behouden en opnieuw te verbeelden, terwijl ze de toekomst van bedreigde soorten in vraag stelt.
KIKK Market: creatieve geesten en ondernemers samenbrengen
Last but not least breidt de KIKK Market Zone dit jaar uit met een NFT/Digital Art zone en een nieuwe Gaming zone, die een selectie van nooit eerder uitgebrachte games omvat. "Tien games werden geselecteerd door experts uit de drie Belgische gewesten, met de steun van FLEGA, WALGA en Games Brussels, die ‘s lands creativiteit op vlak van gaming aantonen. Bezoekers kunnen deze games voor het eerst zelf uitproberen," vertelt du Chastel.
Daarnaast is er de Illustratiemarkt, georganiseerd door de Guilde des Illustratrices. Hier komen tekentalenten uit het hele land samen en verkopen kunstenaars hun werk, variërend van tekeningen tot totebags, t-shirts en fanzines.
KIKK blijft vooroplopen in de wereld van nieuwe technologieën en creatieve trends. Het speelt in op de grote veranderingen van morgen en tracht deze vorm te geven. Het festival biedt een platform voor projecten op het snijvlak van innovatie, en blijft de veranderingen van morgen mee vormgeven. Kom op 24 oktober naar de 13e editie die de pioniers- en visionaire geest van het KIKK Festival ten volste belichaamt.
PRAKTISCHE INFORMATIE
Ontdek meer algemene informatie over het festival op kikk.be en over de thematische parcoursen op kikk.be/expo.
