Pride is overal, behalve in onze Belgische songteksten

Deze week barst Antwerp Pride weer los. Vijf dagen lang kleurt de stad regenboog met politieke statements, zichtbaarheid en bovenal: feest. Maar achter de glitter en confetti schuilt een ongemakkelijke waarheid: in onze Belgische songteksten blijft queer liefde opvallend onbesproken.

Pride mag dan in België bekendstaan als een uitbundige viering, de oorsprong ligt in een riot — de Stonewall-rellen in New York in 1969, waar LGBTQ’ers, vooral transgender personen, zich voor het eerst massaal verzetten tegen politiegeweld. Sinds 2008 heeft Antwerpen zijn eigen Pride, inmiddels één van de grootste in Europa.

Maar Pride is meer dan een optocht of visueel spektakel. Het gaat om verhalen. Om herkenning. Om jezelf terugzien in de cultuur om je heen — ook in muziek. En precies daar wringt het.

STREAM HIER "FRENCH MY FRENCH FRIEND

De stilte in onze lyrics

België is trots op zijn imago van openheid en gelijke rechten. De gemiddelde reacties op LGBTQ nieuwsberichten online even buiten beschouwing gelaten, blijft de hoorbaarheid met betrekking tot uitgesproken LGBTQ zijn in onze muziek pover. Wie vandaag een afspeellijst wil vullen met Belgische nummers die expliciet gaan over homoseksualiteit, biseksualiteit, intersekse of transidentiteit, komt van een koude kermis thuis.

Ja, er zijn fantastische artiesten als Gustaph en Red Sebastian die flamboyant en zonder schroom met hun kledingstijl en exentrieke voorkomen gender- en stijlnormen doorbreken — en maar goed ook — maar dat is vooral visueel. In hun songteksten wordt queer liefde zelden letterlijk benoemd. Vaak kiezen artiesten voor metaforen, straattaal of genderneutrale formuleringen, waardoor de queer context alleen begrijpbaar is voor wie het weet of er actief naar zoekt. "In een wereld waar queer anthems zoals ‘YMCA’ zomaar ontkend kunnen worden als LGBTQ-songs, wat recentelijk ook gebeurde, is het gevaar van codetaal duidelijk," benadrukt Fallenium, "Hoe meer we verhullen, hoe eenvoudiger queer verhalen worden herschreven of gewist. Alleen door letterlijk te zingen en schrijven over wie je bent, voorkomen we dat invloedrijke personen LGBTQ personen proberen te wissen of beweren dat queer enkel synoniem is met excentriciteit of slechts een modegril van deze tijd."

Historisch was het soms noodzaak om voor metaforen te kiezen. In 1970 werd Will Ferdy de eerste bekende Vlaming die op nationale televisie openlijk verklaarde homoseksueel te zijn. Het gevolg: zijn ticketverkoop halveerde. In zijn muziek bezong hij die liefde nooit letterlijk. Nummers als 'Belijdenis' (1960) of 'Christine' (1965) gingen oorspronkelijk over een man, maar werden tekstueel aangepast om heteronormatief te klinken.

De uitzonderingen zijn schaars: 'Ta Reine' (2019) van Angèle, 'Sacha' (1997) van Liliane Saint-Pierre en 'Een Beetje Gay (Dat Is Oké)' (2012) van Yves Segers. En dat is bijna de volledige lijst. Het beruchte 'Al Wie Da Nie Springt Is Homofiel' (2000) van T’NT telt niet mee: het gebruikt “homofiel” als scheldwoord en werkt daardoor homofobie in de hand.

Fallenium: hoorbaarheid is levensnoodzakelijk

De Antwerpse muziekproducer Fallenium wil dat taboe doorbreken. Al jaren schrijft Fallenium muziek met niet mis te verstane queer storytelling. Dat bewijst ook hun laatst uitgebrachte full album 'I'm Not He' dat voornamelijk over transidentiteit gaat. Hun nieuwste nummer, 'French My French Friend', is een Fransgezongen indiepop-parel over een relatie tussen twee mensen van hetzelfde geslacht. Flirterig en oprecht, speels en krachtig — zonder codetaal, zonder omwegen, zonder toeters en bellen.

"Ik kan begrijpen wanneer songwriters hun teksten niet expliciet LGBTQ maken uit commerciële overweging om een breder publiek te bereiken. Maar laten we eerlijk zijn: in een wereld die nog altijd draait op heteronormativiteit en cisgendernormen, is dat een luxe die niet iedereen zich kan permitteren. Hoorbaarheid is levensnoodzakelijk. Zonder letterlijke muzikale referenties blijft de volgende generatie geloven dat wie zij zijn, iets is dat verborgen moet worden. En blijft ‘uit de kast komen’ nog steeds iets wat iedere LGBTQ persoon denkt te moeten doen om zichzelf te kunnen zijn. Elke keer dat een artiest wél hun verhaal letterlijk vertelt zonder codetaal, duwen we een stukje van het patriarchale systeem omver en laten we sociale interacties veiliger aanvoelen. En wie daar moeite mee heeft, bevestigt alleen maar waarom we het móéten blijven doen," aldus Fallenium.

Van twijfel naar airplay

Fallenium twijfelde aanvankelijk om 'French My French Friend' uit te brengen. “Ik ben nu vooral gefocust op Engelstalige muziek met mijn album 'I’m Not He', dat ik enkele maanden geleden zelf uitbracht via mijn label Purple Moon,” vertelt de artiest. “Het was mijn echtgenoot die me overtuigde om het toch te releasen voor Antwerp Pride. Het laat zien hoe belangrijk representatie in muziek kan zijn. Pride mag dan een visueel feest zijn, échte zichtbaarheid zit ook in de woorden die we zingen en horen.”

Het nummer werd meteen opgepikt door Radio Bene, de digitale zender van VRT, Top Hit Radio, en wordt opvallend goed gestreamd in Canada en Frankrijk.

Van Pride naar nieuwe muziek

In een stad die deze week danst op regenboogbeats, herinnert 'French My French Friend' ons eraan dat Pride niet alleen op straat, maar ook in onze lyrics thuishoort. In mei bracht Fallenium het nummer 'Human Throughout' uit, dat speciaal voor Antwerp Pride een remix kreeg: Pearl Clutching Pride Mix. Het nummer gaat over transidentiteit en draait momenteel op radio NRJ en zelfs op radio in Groot-Brittannië. Ondertussen werkt de artiest aan nieuwe muziek en krijgt ook 'French My French Friend' een officiële remix, de Rêverie Mix getiteld, die aanstaande vrijdag 8 augustus officieel uitgebracht wordt. “Ik schrijf wat ik voel, in het Engels én in het Frans. Maar mijn volgende single wordt weer Engelstalig. Ik mik op het einde van de zomer — het wordt een leuke back to school-plaat,” teast Fallenium.

Oproep tot actie

'French My French Friend' alsook de Pearl Clutching Pride Mix van 'Human Throughout' zijn momenteel al beschikbaar op Spotify, YouTube, Apple Music en andere platformen. "DJ’s mogen ze draaien op radio en events, andere artiesten mogen het coveren en productiehuizen mogen het gebruiken in series of films, zolang het maar de mensen bereikt die representatie nodig hebben en zich erdoor minder alleen voelen," geeft Fallenium mee.

"Augustus is Pride-maand in Antwerpen. Als mijn muziek niet jouw ding is, is dat helemaal prima—maar steun alsjeblieft andere LGBTQ artiesten, vooral transartiesten die nog te vaak onterecht niet ernstig worden genomen en gedwongen worden onzichtbaar te blijven," zegt Fallenium ter afsluiting. "Maar als je mijn muziek wel leuk vindt, deel het, schrijf erover, zet het album op je Pride-, workout- of barbecue-playlist, tag me, deel het—ik stuur liefde en een shoutout jouw kant op."

Pre-save de Rêverie Mix van 'French My French Friend' hier (release: vrijdag, 8 augustus 2025)