Waar een concert van Ry Cooder toe leiden kan

Ik had een paar jonge mensen (mid twintigers) verteld dat ik naar een concert van Ry Cooder ging en kreeg de vraag “wie is dat?!?”. Ry Cooder ‘s naam was voor mij verbonden aan de schitterende soundtrack van de (evenmooie) film Paris Texas (1984), en aan zijn samenwerking met andere muzikanten, zoals de Cubaanse Buena Vista Social Club (1997). Een muzikant waar ik naast muzikale herinneringen alle vertrouwen in had, iemand die in mijn geheugen gegrift stond, iemand die ik ooit op de planken wilde zien. En zo ontdekte ook ik op 11 oktober in de Antwerpse Stadsschouwburg een andere muzikant dan deze waar ik herinneringen aan had..

En hier stond dus een man op het podium, die met zijn magische hand en een achttal verschillende gitaren muziek toverde, samen met saxofonist Sam Gendel, bassist Mark Fain, zijn drummende zoon Joachim, en The Hamiltones, een driekoppig koortje, die naast een aantal gospel en soul covers ook een aantal eigen nummers brachten en die door hun up-ritme, handgeklap, soms wat meer spirit in de zaal brachten.

Ry Cooder bleek dus, veel meer dan ik al wist, te exploreren en experimenteren met muziek uit andere continenten en culturen, en uit andere tijden. Hij bezorgde me die avond een muzikale reis door Amerikaanse “roots muziek”, zoals men het blijkbaar noemt, en ik ontdekte een schat aan “oude” Amerikaanse muziek die deze artiest gewoonweg transformeerde. Hij stak ze in een actueel kleedje, muzikaal, door ze van ietwat oudere (oubollige) muzikale ornamenten te ontdoen en/of er hippere, nieuwere ritmes aan toe te voegen. Funky uitvoeringen. Een likje soul. Fusion met andere muzikale stijlen. Maar ook door de songs (subtiel) te linken aan de actualiteit, kregen ze een andere hedendaagse betekenis. Ja, het zijn covers, maar hoe!!

Ry Cooder serveerde ons een aantal nummers uit zijn laatste album, Prodigal Son, maar hij greep in dit concert ook vaak terug naar vroegere albums. Zo speelde hij Nobody's Fault But Mine / Everybody Ought To Treat A Stranger Right / Straight Street / Go Home Girl / Harbor of Love / The Very Thing That Makes You Rich (Makes Me Poor) / 74 / Gotta Be Lovin' Me / 13 Question Method / Vigilante Man / You Must Unload / Jesus On The Mainline / Down in the Boondocks / The Prodigal Son / 99 1/2 Won't Do // Encores: Little Sister / I Can't Win.

Het concert stimuleerde me, om deze nummers in oorspronkelijke versies te leren kennen. En zo kregen de gespeelde nummers een verhaal, een geschiedenis. Zo ontdekte ik covers van een heleboel voor mij onbekende artiesten, zoals Blind Alfred Reed (1880-1956) en Blind Willie Johnson (1897-1945). Ry startte het concert met twee nummers van deze laatste muzikant, die trouwens ook op zijn laatste album staan. Hij opende met “Nobody’s Fault but Mine” en bracht vervolgens “Everybody Ought to Treat a Stranger Right”. Ook al was deze laatste song opgenomen in 1930, toch blijft deze actueel in het Trump tijdperk. Ook Woody Guthrie’s (1912-1967) Vigilante Man, solo gespeeld door Cooder op zijn electrische gitaar, werd doorgetrokken naar de actualiteit.

Ook andere onbekende artiesten ontdekte ik : Mississippi Fred McDowell (1906-1972), Dorothy Love Coates (1928-2002), Arthur Alexander (1940 - 1993). Chuck Berry en Elvis Presley (Little Sister), kende ik uiteraard, en ook het nummer “Down in the Boondocks”, al kende ik de oorspronkelijke artiest niet bij naam.

Toemaatjes zijn altijd leuk, maar wel ondertussen “gewoon”. Wanneer er echter midden in het concert door een technisch probleem ons spontaan nog een extra toemaatje werd bedeeld is dat nog leuker. Cooder zocht naar een oplossing tijdens de electriciteitspanne, en een akoestische gitaar bracht de oplossing. Hij bracht zomaar eventjes ‘Thirteen Question Method’ van Chuck Berry (uit 1961), dat ook hier, door wat verwijzingen naar de situatie in de Stadsschouwburg, naar het heden werd gebracht.

Waar een optreden toe leiden kan ... Ik had een schitterend concert beleefd, en vervolgens een stap in de tijd terug gezet. Twee nieuwe ontdekkingen in één klap! Het maakt Ry Cooder en zijn muziek nog boeiender. Misschien ga ik toch maar eens wat andere albums van deze muzikant beluisteren.