Fallenium confronteert machocultuur met taboedoorbrekende back-to-school-soundtrack

In de week dat duizenden jongeren opnieuw hun boekentas opnemen, brengt de Belgische songwriter Fallenium een nummer uit dat een ongemakkelijke maar broodnodige les geeft: Teach Me What Teachers Don’t Teach At School verschijnt in EP-vorm met vijf versies, waaronder een techno-edit, maar het is meer dan zomaar een release. Het is een maatschappelijk statement dat schuurt waar het pijn doet: de manier waarop we in cultuur, muziek en publieke rolmodellen omgaan met macht, intimiteit en consent.

De release volgt op een opvallende zomer voor Fallenium. Met hun Pride-single Human Throughout krijgt de producer stevige airplay in Groot-Brittannië, onder meer via GlitterBeam Radio, en werd het nummer opgepikt door radio NRJ. French My French Friend, Falleniums eerste Franstalige single, haalt dan weer aandacht in de playlists van o.a. The Q Reviews in Canada en wordt gedraaid op VRT Radio Bene en Top Hit Radio. Die internationale weerklank toont hoe snel de Belgische singer-songwriter op eigen houtje aan terrein wint, ook buiten de landsgrenzen.

Van Vlaams idee naar internationale release

Teach Me What Teachers Don't Teach At School klinkt rauw en prikkelend, met teksten die fetisj en BDSM aanraken. Toch gaat de onderlaag voornamelijk over consent, respect en vertrouwen. Waar de eerste versie van het nummer – ooit in het Nederlands geschreven onder de titel Ik leer je wat je niet leert op school – een dominante verteller had, koos Fallenium voor de huidige release bewust voor een radicale rolomkering: de protagonist neemt nu de onderdanige positie in. “Ik wilde tonen, en voornamelijk aan mensen die zich als man identificeren, dat overgave ook kracht kan hebben. Iedereen wil de sterke leider spelen, maar wie durft zich te laten leiden? Wie durft zich letterlijk in de handen van iemand anders te leggen? Dat vraagt meer moed dan stoerdoenerij.”

Ondanks de meeste artiesten voor een korte titel gaan, kiest Fallenium bewust voor de lange titel: "Commercieel gezien is het misschien wat minder handig, maar Teach Me dekt de lading niet en Teachers Don’t Teach At School zou een totaal verkeerd beeld geven van hoe ik over leerkrachten denk. Op enkele uitzonderingen na heb ik vooral zeer inspirerende en motiverende leerkrachten gehad. Net daarom wil ik benadrukken dat dit nummer géén afrekening met het onderwijs is. We leven in een tijd waarin er steeds minder ruimte is voor context en nuance. Ik besef dat niet iedereen naar de tekst luistert wanneer men een liedje hoort of meezingt, maar ik wil absoluut elke twijfel wegnemen dat ik zou vinden dat leerkrachten niets te vertellen hebben. Integendeel: ik beschouw leerkrachten als een van de meest waardevolle beroepen in onze samenleving.”

"We moeten jongens opvoeden"

De timing van Falleniums nieuwste single kan moeilijk toevallig zijn. Niet alleen is er de link met het nieuwe schooljaar, maar eveneens werd de voorbije jaren herhaaldelijk onderzoek gepubliceerd dat aantoont hoe diepgeworteld grensoverschrijdend gedrag zit. Uit een grootschalige bevraging van Plan International (2021) blijkt dat 91 procent van de meisjes en jonge vrouwen al minstens één keer seksueel grensoverschrijdend gedrag meemaakte op straat. Meer dan een kwart van de vrouwen zegt zich vaak onveilig te voelen, en bijna veertig procent kiest er bewust voor om bepaalde plaatsen te vermijden na een negatieve ervaring. Het zijn cijfers die al langer in de samenleving sluimeren, maar die zwart op wit tonen hoezeer het probleem systemisch is.

“Dochterlief beschermen is een instinct en uiteraard ben ik voor een veilige omgeving creëren,” zegt Fallenium, “maar wat we nog veel te weinig doen, is zonen opvoeden. Hen tonen dat kracht niet betekent dat je altijd de baas speelt. Jongens krijgen vaak rolmodellen voorgeschoteld die macht en dominantie verheerlijken en emoties onderdrukken. Wat ze zelden zien, is dat je je kwetsbaar opstellen misschien wel de meest radicale vorm van kracht is. En dat is exact wat mijn nummer laat horen.”

Die uitspraak plaatst de artiest bewust tegenover een cultuur waarin figuren als Donald Trump, Andrew Tate, Sneako en Charlie Kirk de toon zetten. Dit soort politici en influencers representeren een type man dat gretig koketteert met macht en status, terwijl vrouwen en vrouwelijk ogende personen niet zelden worden gedegradeerd tot objecten of tweederangsfiguren. “Dat soort mannen zal je nooit horen zeggen dat ze vertrouwen leggen in hun partner of zich kwetsbaar durven opstellen. Terwijl dat nu net is waar intimiteit en respect om draaien,” benadrukt Fallenium.

Van nipplegate tot hedendaagse norm

Fallenium trekt die lijn ook door naar de muziekgeschiedenis. Fallenium verwijst naar hun eigen jeugd waarbij men zag hoe Justin Timberlake in 2004 Janet Jackson tijdens de Super Bowl in een gênante positie bracht met de beruchte nipplegate. Of Miley Cyrus die tijdens haar optreden tijdens de VMA's in 2013 met Robin Thicke bakken kritiek kreeg en “sletterig” werd genoemd voor haar performance van het 'verkrachtingsanthem' Blurred Lines. Dit terwijl Thicke grotendeels buiten schot bleef. “Als tiener en jonge twintiger zag ik voortdurend hoe de vrouw zich moest onderwerpen aan de man. Hoe zij het mikpunt werd van spot en schuld. Als je merkt dat je omgeving zulke dingen normaal vindt, ga je er snel in mee."

En zelfs vandaag scheppen mannen nog steeds op over hoeveel ‘bitches’ ze op één avond hebben gehad, terwijl in videoclips vrouwen halfnaakt rond een zanger kronkelen, zonder persoonlijkheid of gezichtsexpressie. Denk aan rappers zoals Eminem, Snoop Doog en 50 Cent die termen als ‘bitch’ en ‘ho’ zonder pardon in de mond nemen en vrouwen louter als decorstukken in videoclips opvoeren. Zelfs in de rockgeschiedenis vinden we voorbeelden, zoals Given the Dog a Bone van AC/DC dat extreem seksistische en objectiverende lyrics bevat. Of Under My Thumb van The Rolling Stones, waarin de vrouwelijke partner wordt weggezet als iemand die zich moet plooien naar de man. "En kijk naar hoe popiconen als Britney Spears, Taylor Swift of Amy Winehouse publiekelijk werden vernederd en bespot, terwijl hun mannelijke collega’s vaak applaus krijgen voor hetzelfde gedrag. De dubbele standaard is overal aanwezig: de man als held, de vrouw als object," bekrachtigt Fallenium.

Ongemak als begin van inzicht

Muziek is een bepalende factor in cultuur, zegt Fallenium. “Het bepaalt hoe jongeren naar liefde, seks en relaties kijken. Dat merk ik vooral aan mijn generatie. Als jongens alleen voorbeelden krijgen van mannen die altijd de dominante rol spelen en vrouwen die gereduceerd worden tot decor, dan verstoort dat het evenwicht. Jongens en mannen mogen best wat comfortabeler worden bij het idee dat overgave uit vrije wil géén zwakte is. Integendeel: het is een teken van vertrouwen en kracht.”

Met die aanpak levert Fallenium niet zomaar muziek af, maar ook een prikkel tot reflectie. “Ik wil niet de brave producer zijn die enkel liedjes brengt over verliefdheid. Ik wil confronteren. Als mijn nummer mensen ongemakkelijk maakt, is dat goed. Want ongemak is vaak het begin van inzicht.”

Het is precies dat ongemak dat hun nieuwe single relevant maakt in een samenleving die worstelt met seksueel grensoverschrijdend gedrag, toxische mannelijkheid en een jongerencultuur die haar waarden vaak ontleent aan muziek en media. Falleniums boodschap is duidelijk: het is tijd dat jongens andere verhalen horen dan de grootpraat in negentig procent van de songs. Verhalen die leren dat kwetsbaarheid geen zwakte is, maar een daad van kracht.

Oproep tot actie

Teach Me What Teachers Don't Teach At School is momenteel beschikbaar op iTunes, YouTube, Apple Music, Deezer en andere platformen. "Uiteraard is het fijn als DJ’s het nummer draaien op radio en events, of andere artiesten het coveren en productiehuizen het gebruiken in series of films, zolang het maar de mensen bereikt die representatie nodig hebben en zich erdoor minder alleen voelen," geeft Fallenium mee.

"Als mijn muziek niet jouw ding is, is dat helemaal prima—maar steun alsjeblieft andere LGBTQ artiesten, vooral transartiesten die nog te vaak onterecht niet ernstig worden genomen en gedwongen worden onzichtbaar te blijven," zegt Fallenium ter afsluiting. "Maar als je mijn muziek wel leuk vindt, deel het, schrijf erover, zet het album op je Pride-, workout- of barbecue-playlist, tag me, deel het—ik stuur liefde en een shoutout jouw kant op."