12e editie ARTONOV Festival verenigt Japans erfgoed en hedendaagse creatie

Van 4 tot en met 23 oktober 2026 pakt ARTONOV Festival uit met een programma boordevol nieuwe creaties en Brusselse premières. In 2026 vieren België en Japan 160 jaar diplomatieke en culturele betrekkingen. Belgische, Japanse en Europese kunstenaars ontmoeten elkaar binnen een tiental projecten waarin tentoonstellingen, dans, muziek en performance samenkomen. Elk werk reflecteert op zijn manier over wat we doorgeven, veranderen en heruitvinden in dialoog met de ander. Traditiegetrouw strijkt ARTONOV Festival neer op verschillende art-nouveau- en erfgoedlocaties in Brussel: van het Cultureel Centrum van Ukkel tot Usquare, met tussenstops bij Hôtel Winssinger, het Pelgrimshuis en het Hotel Van Eetvelde, UNESCO werelderfgoed. Het nieuwe ARTONOV Lab neemt de ruimtes van de voormalige Centrale for Contemporary Art over. Een van de blikvangers is de tentoonstelling De Goden van het Huis, die een verzameling traditionele boeddhistische beelden uit de Tōhoku-regio voor het eerst buiten Japan samenbrengt.

Het thema van deze editie, We Do Not Work Alone, is ontleend aan een gezegde van de Japanse keramist Kanjirō Kawai, een sleutelfiguur binnen de mingei-beweging. Die culturele beweging benadrukte de waarde van alledaagse voorwerpen en het werk van anonieme ambachtslieden. Voor hem staat geen enkel kunstwerk op zichzelf. Elk werk bevat andere handelingen en perspectieven, elk werk is een gevolg van alles wat eraan voorafging. Die gedachte staat ook centraal in de art nouveau, waar de invloed van het japonisme vanaf het einde van de 19e eeuw sterk doorweegt.

“Geen enkele kunstenaar werkt echt alleen. Achter elke artistieke daad schuilt een herinnering, een overdracht, iets wat voorging. Dat is wat het festival tijdens deze editie tastbaar wil maken”, vat Vincenzo Casale, artistiek directeur van ARTONOV Festival, samen.

Deze gedachtegang stuurt ook de manier waarop het festival deze editie vormgeeft. Het ARTONOV Lab neemt tijdelijk zijn intrek in de voormalige elektriciteitscentrale aan Sint-Katelijne, meer dan 1.500 m2 in het hart van Brussel. Het Lab is bovendien meer dan enkel een tentoonstellingsruimte. Dit interdisciplinair laboratorium biedt ruimte voor residenties, ontmoetingen en performances die speciaal voor de locatie worden ontwikkeld. De tentoonstellingen gaan hier actief in dialoog met het bredere programma. Tegelijk behoudt ARTONOV Festival zijn reizende karakter en strijkt het neer op verschillende Brusselse erfgoedlocaties.

De Goden van het Huis

4 tot 23 oktober - ARTONOV LAB

Voor het eerst tentoongesteld buiten Japan

De tentoonstelling De Goden van het Huis brengt een veertigtal traditionele boeddhistische beelden uit de Tōhoku-regio en boro-textiel samen. Deze werken zijn geworteld in het dagelijkse leven en bleven daarom lang onderbelicht in de Japanse kunstgeschiedenis.

In het landelijke noorden van Japan werden deze beelden niet in opdracht van tempels gemaakt. Timmerlieden, boeren en ambachtslieden vervaardigden ze om huizen, dorpen en oogsten te beschermen. Het boro-textiel werd dan weer gedragen, hersteld en van generatie op generatie doorgegeven. Elk opgelapt stuk en elke zichtbare naad getuigen van de zorg voor zowel de materialen als de herinneringen die ze meedragen.

“Ik kwam deze werken in 2023 tegen toen ik les gaf in Japan. Ze raken aan iets universeels, ze zijn gemaakt door mensen die niet uit waren op geld of erkenning,” vertelt Vincenzo Casale.

Hieruit groeide De Goden van het Huis, een project dat werd ontwikkeld in samenwerking met Japanse conservatoren en met de steun van de Japan Foundation. In het ARTONOV Lab gaat deze verzameling in dialoog met het werk van drie kunstenaars: Michiko Van de Velde, een Belgisch-Japanse kunstenaar, Asya Amosova, een in Brussel gevestigde instrumentenbouwer, en de Brusselse beeldhouwer Peter Jacquemyn, wiens monumentale houten figuren bouwen op deze eeuwenoude tradities.

Een editie vol nieuwe creaties en premières

Sinds zijn ontstaan nodigt ARTONOV Festival kunstenaars uit om artistieke projecten te ontwikkelen in relatie tot de locaties waar ze worden gebracht. Dit jaar wordt die aanpak sterker dan ooit doorgetrokken. Bijna het volledige programma bestaat uit nieuwe creaties die voor het festival werden ontwikkeld of Brusselse premières. Verschillende projecten werden ontwikkeld tijdens residenties in Japan en Brussel.

Hybridation van Olivier de Sagazan speelt op 6 oktober in het Cultureel Centrum van Ukkel en wordt voor het eerst voorzien van live muziek. Twee lichamen boetseren klei op hun gezicht, vervagen hun identiteit en ondergaan een metamorfose in een ritueel op de grens tussen dans en trance.

Het butoh-dansgezelschap Dairakudakan presenteert ASURA, een creatie van Naomi Muku, geïnspireerd door het boeddhistische concept van de transformatie en gerealiseerd met de steun van de Japan Foundation. Het immersieve project Résonances au Temple Mii-Dera brengt dan weer muzikanten en zes monniken van de Mii-dera-tempel samen die rituele gezangen, poëzie, wierook en visuele projecties brengen.

Het festival opent met Musica Dei Donum door het Ricercar Consort van Philippe Pierlot in het ARTONOV Lab, een concert dat in dialoog met de tentoonstelling werd ontwikkeld. In Usquare brengt Erwan Keravec 8 Pipers for Philip Glass, een performance met acht doedelzakken rond de minimalistische muziek van de Amerikaanse componist, vergezeld van The Life Cycle of a Plastic Tube van de Duitse kunstenaar Dominic Kießling. In het ARTONOV Lab presenteert het Belgische ensemble Sturm und Klang Renaissance, waarin Toshio Hosokawa, Isabel Mundry en Jörg-Peter Mittmann de hedendaagse composities in dialoog brengen met Dufay en Monteverdi. Onder de glazen koepel van het Hotel Van Eetvelde laat Thomas Bloch bij Reflets du Cristal de 'cristal Baschet' en de glasharmonica klinken, instrumenten die zowel door hun klank als door hun sculpturale vorm opmerkelijk zijn.

Met Forêt Paisible, een barokke en zintuiglijke voorstelling van het Kamerkoor van Namen, verwelkomt ARTONOV Festival voor het eerst ook de allerkleinsten in het ARTONOV Lab.

Verder brengt harpist Stef Van Vynckt werken geschreven door of in opdracht van Belgische componisten in het Pelgrimshuis. Transe, een multidisciplinaire creatie van Isabella Soupart, verkent de relatie tussen lichaam, geluid en zintuigen.

ARTONOV Academy

Kennisoverdracht blijft een centrale focus van ARTONOV Festival. Met de steun van de Vlaamse Gemeenschap biedt ARTONOV Academy sinds 2025 de mogelijkheid aan jonge kunstenaars om buiten de muren van de school deel te nemen aan professionele producties, samen met gevestigde kunstenaars. Zo stimuleert de academie ontmoetingen tussen generaties, disciplines en praktijken.

Deze nieuwe generatie kunstenaars sluit op 23 oktober de 12e editie van het festival af. Een werk van danser en choreograaf Harold George op muziek van Haydn brengt studenten van de Koninklijke Conservatoria van Brussel en Bergen samen met jonge professionals. In dit slotmoment weerklinkt het thema van deze editie: je creëert nooit alleen.

Praktische informatie

• ARTONOV Festival 12e editie - We Do Not Work Alone
• Van 4 tot 23 oktober 2026 - Brussel
• Opening op 3 oktober
• Programma, tickets en locaties: www.festival-artonov.eu

OVER ARTONOV FESTIVAL

ARTONOV Festival is er in de tien voorgaande edities in geslaagd een sterke reputatie op te bouwen en heeft sinds 2015 zijn publiek verviervoudigd. Door zijn insteek blijft het echter een festival op mensenmaat: intimiteit zit in de genen van het evenement. ARTONOV Festival is een interdisciplinair festival dat architectuur en erfgoed verenigt met artistieke voorstellingen en zowel artiesten als bezoekers uitnodigt op bijzondere locaties. Of in de woorden van directeur Vincenzo Casale: "Onze aanpak kan in één zin worden samengevat: de plek is een essentieel onderdeel van de artistieke praktijk in het ritueel van de voorstelling.”